Venetiahof

Jacob Stoffels, koopman en tevens kassier van de kamer van Amsterdam der VOC, kocht in 1670 een tuin met opstal in de Elandstraat “daer Venetia voorstaet” en stichtte er een hofje met dertien woningen voor arme vrouwen. Na zijn dood in 1671 werden drie regenten aangesteld: Gerard van Maarloop, lid van de remonstrantse gemeente (de belangrijkste), zijn zuster Anna Stoffels en een derde persoon.
Het hof is rond 1685 vrijgesteld geweest van “imposten” mits ook Hugenoten mochten wonen op het hof. Waarschijnlijk hebben deze “gereformeerde Franse vluchtelingen”, wegens afname van de toeloop, nooit op het hof gewoond. Tussen 1699 en 1704 voegde Gerard 17 woningen toe, waardoor het hof ook wel het Maarloopshofje werd genoemd.
Na zijn dood in 1714 namen zijn twee mederegenten het bestuur over.
Van Maarloop deelde jaarlijks turf, grutterswaren en geld in contanten uit aan de bewoonsters.

In 1766 werd een perceel in de Elandstraat gekocht voor nog eens 4 woningen voor vrouwen ouder dan 50 jaar maar ook echtparen. Voor deze “buitenwoningen” golden dezelfde regels als voor de hofbewoonsters.
In die tijd was het toelatingscriterium: ouder dan 50 jaar, ongetrouwd of weduwe zonder kinderen “te haren laste”, van protestantse huize en te goeder naam en faam bekend staand.

Er waren regels opgesteld voor o.a. de schoonmaak van het hof en vanaf 1739 zijn er 2 portiersters aangesteld die op het handhaven van de regels toezicht hielden.

Het complex gelegen aan de noordzijde van de tuin is gebouwd in 1904. Het is niet duidelijk hoe het pand Lauriergracht 97 in het bezit van de Stichting is gekomen:  dit huis draagt ook de naam ”Venetiae” (Dit pand is in 2002 aan de bewoners verkocht en dus niet meer in het bezit van de Stichting). Er is een gang van het hof naar het huis aan de Lauriergracht; dit is mogelijk de voormalige Hoedemakersgang geweest en bedoeld voor de uitvaart; vroeger zou er een opschrift boven de deur naar deze gang geweest zijn met de vermelding: ”Bedenkt Uwen Uitgang”.

Het hofje heeft in de loop der jaren regelmatig grote restauraties ondergaan, waarbij zoveel mogelijk monumentale onderdelen zijn behouden.  De stichting streeft er naar oudere, alleenstaande vrouwen op het hof te huisvesten.

In 1999 is de Stichting Venetiahof samengevoegd met de Stichting Suyckerhoffhof en het Everdina de Lanoyhof tot de Stichting De Drie Hofjes. De nog steeds bestaande banden met de remonstrantse kerk zijn toen, in goed overleg, verbroken.

In de regentenkamer hangen zes schilderijen waarvan er vier toegeschreven worden aan J. van Ravesteyn: twee van de afgebeelde personen zouden de (groot)ouders van van Maarloop voorstellen. Van de overige voorwerpen zijn een aantal in langdurig bruikleen verkregen van de Remonstrantse Gemeente te Amsterdam.

(Het Amsterdams gemeente archief bezit veel historisch materiaal, toegangsnummer 609)
Venetiahof
Elandsstraat 102-142
1016 SH Amsterdam

Secretariaat
Postbus 10778
1001 ET Amsterdam
3hofjes@gmail.com