Sint Anthony Gasthuis

Het Sint Anthony Gasthuis is een heel oude instelling. Hoe oud precies is niet meer na te gaan. De oudste archiefstukken dateren uit het laatst van de zestiende eeuw. Wat we wel weten is dat het gasthuis al bestond in 1455, het jaar waarin Bolsward “by raede ende consente des Eerbaren Vaders Johannis Brugman” zijn stadsrecht op papier zette. Een historisch feit dat in 2005 nog uitbundig is gevierd in de oude Hanzestad. In dat stadsrecht wordt verwezen naar “onsse Gasthuyse”. En dat kan alleen het Sint Anthony Gasthuis zijn geweest. Maar voor het overige is het de ondoordringbare mist van de eeuwen die ons het zicht belemmert op het ontstaan en de groei van het Gasthuis.

Naamgever van het Gasthuis is Anthonius Abt, ook wel Anthonius de Kluizenaar genoemd, en in de volksmond beter bekend als Anthonius-met-het-varken. Sint Anthonius is een van de bekendste heiligen van de kalender. Zijn naamdag is 17 januari. Talloze instellingen en verenigingen dragen zijn naam.

Hij moet omstreeks het jaar 250 in Egypte zijn geboren uit christelijke, welgestelde ouders. Anthonius besloot afstand te doen van zijn bezit ten gunste van de armen en leidde zelf een kluizenaarsbestaan.

Van het Gasthuis is ons geen stichtingsbrief of iets dergelijke overgeleverd. Ook is niet bekend wie het in het leven heeft geroepen, de overheid, een gilde, de Kerk of een of meerdere particuliere weldoeners. Over de taak van het Gasthuis, van oudsher tot aan de huidige dag, bestaat echter geen onduidelijkheid: de zorg voor de ouderen. Oorspronkelijk kon men zich van een min of meer zorgeloze oude dag verzekeren door zich in te kopen. In ruil voor een bedrag ineens of een periodieke donatie bood het Gasthuis woonruimte en verzorging. De gelukkigen woonden in het z.g. proveniershuis. Eén van de bewoners was Japik Gysberts, de man die bekend is geworden door zijn aandeel in de bouw van het prachtige stadhuis van Bolsward, en omdat hij de vader was van Gysbert Japicx, de grote Friese dichter.

Sint Anthony Gasthuis
Nieuwmarkt 26
8701 KL Bolsward
Telefoon (0515) 57 54 38
www.debolswarderstichtingen.nl/gasthuis